۱. مقدمه
پکیجهای دیواری امروزه جایگزین مناسبی برای موتورخانههای مرکزی در ساختمانها هستند. این دستگاهها با ابعاد کوچک، راندمان بالا و قابلیت تأمین همزمان آب گرم مصرفی و گرمایش محیط، محبوبیت زیادی پیدا کردهاند.
در عملکرد پکیج، احتراق گاز شهری برای تولید گرما ضروری است و در نتیجه، گازهای حاصل از احتراق باید بهصورت ایمن از محیط خارج شوند. این خروج گاز از طریق دودکش انجام میشود.
در طراحی پکیجها، دو روش کلی برای خروج گازهای احتراق وجود دارد: استفاده از جریان طبیعی دودکش (پکیجهای بدون فن) یا خروج اجباری با کمک فن (پکیجهای فندار). درک تفاوت این دو روش، برای انتخاب نوع پکیج متناسب با محل نصب و شرایط تهویه اهمیت زیادی دارد.
۲. ساختار و عملکرد پکیجهای بدون فن (اتمسفریک)
در پکیجهای بدون فن، احتراق در یک محفظه باز انجام میشود. هوای مورد نیاز برای سوختن گاز مستقیماً از فضای اطراف دستگاه تأمین میشود، نه از بیرون ساختمان. در نتیجه، وجود تهویه مناسب در محل نصب این نوع پکیج ضروری است.
گازهای حاصل از احتراق، که سبکتر و داغتر از هوای محیط هستند، از طریق دودکش طبیعی به سمت بالا حرکت کرده و از محیط خارج میشوند. این فرآیند به اختلاف چگالی و دمای بین دود و هوای محیط وابسته است، بنابراین کیفیت عملکرد آن به عواملی مثل ارتفاع، قطر و مسیر دودکش بستگی دارد.
در این پکیجها بهجای پرشر سوئیچ دود (که در مدلهای فندار وجود دارد)، از سنسور حرارتی یا ترموستات دودکش استفاده میشود. وظیفه این سنسور، تشخیص دمای بیشازحد در خروجی دود است. اگر به هر دلیلی مسیر دودکش مسدود یا مکش طبیعی مختل شود، گرمای بیش از حد در محل سنسور باعث قطع احتراق و صدور خطا میشود (مثلاً خطای E03 در برخی برندها).
۳. ساختار و عملکرد پکیجهای فندار
در پکیجهای فندار، احتراق در یک محفظه بسته (چگال) انجام میشود. هوای لازم برای احتراق از طریق یک لوله دوجدارهی هممحور (کواکسیال) از فضای بیرون تأمین میشود. دود حاصل از احتراق نیز از جدارهی داخلی همین لوله به بیرون هدایت میشود.
بهدلیل استفاده از فن، عبور هوا و دود کاملاً اجباری و کنترلشده است، بنابراین عملکرد دستگاه به شرایط تهویه محیط وابسته نیست و میتوان آن را در فضاهای بسته یا بدون دودکش عمودی نصب کرد (مثل تراس یا بالکن).
در این مدلها، وجود پرشر سوئیچ دود (Air Pressure Switch) ضروری است. این قطعه عملکرد صحیح فن و مسیر خروج دود را کنترل میکند. زمانی که فن روشن میشود، اختلاف فشار در دو سمت دیافراگم پرشر سوئیچ ایجاد شده و در صورت سالم بودن مسیر دود، کنتاکتهای آن وصل میشود تا احتراق آغاز گردد. اگر مسیر خروج مسدود باشد یا فن بهدرستی کار نکند، پرشر سوئیچ اجازه روشن شدن مشعل را نمیدهد.
۴. مقایسه فنی بین پکیج فندار و بدون فن
| ویژگی | پکیج بدون فن | پکیج فندار |
|---|---|---|
| محل تأمین هوای احتراق | از محیط نصب | از فضای بیرون |
| خروج دود | از طریق مکش طبیعی دودکش | بهوسیله فن |
| مکان نصب مناسب | فضاهای باز یا دارای تهویه کافی | فضاهای بسته یا آپارتمانها |
| ایمنی در برابر برگشت دود | پایینتر | بسیار بالا |
| مصرف برق | کمتر | بیشتر (بهدلیل وجود فن) |
| قیمت اولیه | ارزانتر | گرانتر |
| نیاز به سرویس فن یا پرشر سوئیچ | ندارد | دارد |
۵. جمعبندی
پکیجهای بدون فن اگرچه ساختار سادهتری دارند و برق کمتری مصرف میکنند، اما به دلیل وابستگی کامل به کشش طبیعی دودکش، ایمنی و راندمان پایینتری نسبت به مدلهای فندار دارند. در ساختمانهای جدید که معمولاً فضای بستهتری دارند، استفاده از پکیج فندار گزینهای بسیار مطمئنتر است، زیرا فن باعث میشود دود حاصل از احتراق با فشار کافی به بیرون هدایت شود و احتمال نشت گازهای سمی به داخل خانه تقریباً به صفر برسد.
با این حال، در محیطهای باز یا خانههای ویلایی که تهویه طبیعی کافی وجود دارد، پکیج بدون فن همچنان میتواند انتخاب اقتصادی و قابل قبولی باشد.
در نهایت انتخاب بین دو نوع پکیج باید بر اساس محیط نصب، نیاز حرارتی، ایمنی، و هزینهی نگهداری انجام شود. آشنایی با تفاوتهای فنی میان این دو مدل به شما کمک میکند تا هنگام نصب یا تعمیر، تصمیمی دقیقتر و ایمنتر بگیرید.